I te iti rawa i te 10 tau i mua i te taenga mai o te mate urutā covid-19, kua tino piki ake te mākete mō ngā hua whakapakari ārai mate. Heoi, kua tere ake te tipu o tēnei ia o te mate urutā o te ao ki tētahi taumata kāore i kitea i mua. Kua hurihia e tēnei mate urutā te tirohanga a ngā kaihoko ki te hauora. Kāore e kiia ana he mate ā-wā ngā mate pēnei i te rewharewha me te makariri, engari kei te noho tonu, ā, e pā ana ki ngā mate maha.

Heoi, ehara i te mea ko te riri o te mate urutā anake te mea e akiaki ana i ngā kaihoko ki te kimi i ētahi atu hua hei whakapakari i te ārai mate. Kua ara ake ngā āwangawanga mō ngā kore taurite pāpori, ōhanga me te tōrangapū nā te mate urutā. He aha te utu nui me te uaua o te whiwhi āwhina hauora mō te tini o te tangata. Ko te pikinga ake o ngā whakapaunga hauora e akiaki ana i ngā kaihoko ki te mahi i ngā mahi ārai i ō rātou ake hauora.

Kei te hiahia nui ngā kaihoko ki tētahi momo noho hauora, ā, e hiahia ana rātou ki te hoko hua ārai mate hei whakarato i te whānuitanga o ngā ārai me te haumaru. Heoi, kei te taupokina rātou e ngā kōrero mai i ngā rōpū hauora, ngā kāwanatanga, ngā tāngata whai mana i runga i ngā pāpāho pāpori me ngā kaupapa pānuitanga waitohu. Me pēhea e taea ai e ngā kamupene me ngā kaipupuri waitohu te wikitoria i ngā momo pokanoa katoa me te āwhina i ngā kaihoko ki te whakarite i a rātou anō ki roto i tētahi taiao ārai mate?

Te oranga hauora me te moe — he mea nui ki ngā kaihoko

He mea nui tonu te noho ora hauora mō ngā kaihoko huri noa i te ao, ā, kei te whanake haere te whakamāramatanga o te hauora. E ai ki te pūrongo "rangahau hauora me te kai a te kaihoko" a Euromonitor International i te tau 2021, e whakapono ana te nuinga o ngā kaihoko ehara i te hauora tinana anake te hauora, engari ki te kore he mate, he hauora me te ārai mate, kei reira anō hoki te hauora hinengaro me te oranga whaiaro. I te whakapai tonu i te mōhiotanga ki te hauora hinengaro, ka tīmata ngā kaihoko ki te titiro ki te hauora mai i tētahi tirohanga whānui ake, ā, e tumanako ana ka pērā anō ngā kaipupuri waitohu. Ko ngā kaipupuri waitohu ka taea te whakauru i ngā hua me ngā ratonga ki roto i ngā momo noho a ngā kaihoko i roto i tētahi taiao hurihuri me te whakataetae, ka nui ake te tūponotanga kia noho whai mana, kia angitu hoki.

Kei te whakapono tonu ngā kaihoko ko ngā momo noho tuku iho pēnei i te moe roa, te inu wai me te kai i ngā hua me ngā huawhenua hou ka pā ki tō rātou ārai mate. Ahakoa he maha ngā kaihoko e whakawhirinaki ana ki ngā rongoā, pēnei i ngā rongoā kore-tohu (OTC) me ngā hua kua whakawhanakehia e te pūtaiao, pēnei i ngā hua kua kukūhia. Kei te piki haere te ia o ngā kaihoko e rapu ana i ngā huarahi taiao ake hei pupuri i te oranga hauora. E whakapono ana ngā kaihoko i Ūropi, Āhia Moana-nui-a-Kiwa me Amerika Te Raki ko ngā whanonga o ia rā e pā ana ki te hauora ārai mate o ngā kaihoko "Ko te moe tika" te mea tuatahi e pā ana ki te hauora o te pūnaha ārai mate, ā, muri iho ko te kai wai, hua hou me huawhenua.

Nā te hononga hurihuri o ngā papaaho matihiko me te pānga tonu o te koretake o te pāpori me te tōrangapū o te ao, 57% o ngā kaiwhakautu o te ao i kī, "Ko te pēhanga e pā ana ki a rātou mai i te waenga ki te tino nui." I a ngā kaihoko e whakatakoto tonu ana i te moe ki mua hei pupuri i te oranga hauora, he whai wāhitanga mākete ahurei ā ngā kaipupuri waitohu ka taea te whakarato otinga mō tēnei mea."

E 38% o ngā kaihoko huri noa i te ao e whai wāhi ana ki ngā mahi whakamamae ahotea pēnei i te whakaaroaro me te mirimiri i te iti rawa kotahi i te marama. Ka kitea he urupare pai i te mākete mō ngā ratonga me ngā hua hei āwhina i ngā kaihoko kia moe pai ake, kia moe pai ake. Heoi, me rite ēnei hua ki te momo noho whānui o ngā kaihoko, ā, ko ngā momo rongoā taiao pēnei i te tī chamomile, te whakaaroaro me ngā mahi manawa, tera pea he rongonui ake i ngā rongoā whakahaunga, i ngā pire moe rānei.

Kai + matūkai = hauora ārai mate

I te ao whānui, e kiia ana he mea nui te kai hauora, taurite hoki, hei wāhanga o te oranga hauora, engari e 65% o ngā kaiwhakautu i kī mai kei te kaha tonu tā rātou mahi, hei whakapai ake i ā rātou tikanga kai. E hiahia ana ngā kaihoko ki te pupuri me te ārai i ngā mate mā te kai i ngā kai tika. E 50% o ngā kaiwhakautu mai i te ao katoa i kī mai kei te whiwhi rātou i ngā huaora me ngā matūkai mai i te kai, kaua i ngā tāpiringa.

Kei te rapu ngā kaihoko i ngā kai waro, taiao, me te nui o te pūmua hei whakapakari me te tautoko i tō rātou pūnaha ārai mate. E whakaatu ana ēnei kai motuhake kei te whai ngā kaihoko i te oranga tuku iho me te hauora, kaua ki te whakawhirinaki ki ngā hua tukatuka. I ngā tau tata nei, nā ngā raruraru hauora, kei te ruarua tonu ngā kaihoko i te whakamahinga o ngā hua tukatuka rawa.

Neke atu i te 50% o ngā kaiwhakautu o te ao i kī ko te taiao, te rauropi me te pūmua ngā tino take o te manukanuka; Neke atu i te 40% o ngā kaiwhakautu i kī mai he pai ki a rātou te kore-kutene, te iti o te ngako kua memeha, me te iti o te ngako o te hua… Ko te tuarua ko te kore-whakawhitiwhiti ira, te iti o te huka, te iti o te reka horihori, te iti o te tote me ētahi atu hua.

I te wā i wehewehea ai e ngā kairangahau ngā raraunga rangahau hauora me te kai totika mā te momo kai, i kitea e rātou he pai ake ki ngā kaihoko ngā kai taiao. Mai i tēnei tirohanga, ka kitea ko ngā kaihoko e piri ana ki ngā kai huawhenua/tipu ngāwari me te nui o te pūmua kāore i tukatukahia, ka mahi pea rātou i tēnei hei whakapakari me te tautoko i tō rātou pūnaha ārai mate.

Ko te tikanga whānui, ko ngā kaihoko e whai ana i ēnei momo kai e toru ka aro nui ake ki ngā mahi ārai mate, ā, ka pai ki te whakapau moni nui ake ki te oranga hauora. Ko ngā kaipupuri waitohu e aro ana ki ngā kai huawhenua he nui te pūmua, he ngāwari / te nuinga o ngā kaihoko kai otaota me ngā kai mata. Mena ka aro ngā kaihoko ki ngā tapanga mārama me ngā takai me te whakarārangi i ngā kai, tera pea ka pai ake ki a rātou. Ngā mōhiohio mō ngā uara kai me ngā painga hauora.

Ahakoa e hiahia ana ngā kaihoko ki te whakapai ake i ā rātou kai, ko te wā me te utu tonu ngā tino take e pā ana ki ngā tikanga kai kino. Nā te pikinga ake o te maha o ngā ratonga e pā ana ki ngā whai wāhitanga, pērā i te tuku kai tuihono me te kai tere i te hūpāmakete, kua puta he whakataetae nui i waenga i ngā kaihoko. Nō reira, me arotahi ngā kamupene i tēnei mara ki ngā rauemi mata taiao parakore, me te pupuri tonu i ngā utu whakataetae me te whai wāhitanga, hei awe i te whanonga hoko a ngā kaihoko.